Geven met je hart (Radio dienst)

Zondag 19 november 2006 werden er radio opname gemaakt tijdens één van onze diensten waar onze predikant ds. C.T. de Groot in voorging. Deze dienst werd uitgezonden in een programma van Zendtijd voor Kerken.

Het thema van deze dienst was: Geven met je hart.

Via deze link komt u op de site van de Zendtijd voor Kerken, waar de preek te lezen of te beluisteren is.

---

Hieronder staan gedeeltes uit die dienst uitgeschreven.

Liturgie

Samenzang: Psalm 62:1, 5 en 6
Votum en groet
Samenzang: Psalm 146: 4 en 5
Gebed
Woord voor de kinderen
Samenzang: Lied 456 (EL)
Solozang Psalm 15 (Psalmen voor nu)
Bijbellezing: Marcus 12: 38 - 44
Samenzang: Lied 350 (LvdK)
Voorbeelden uit de praktijk
Samenzang: Lied 378 (Opw.)
Verkondiging over Marcus 12: 41a
Samenzang: Lied 461 (Opw.)
Gebed
Leefregels
Samenzang: Lied 285: 3 en 4 (LvdK)
Zegen
Samenzang: Lied 48: 10 (LvdK)

Er werd gezongen uit het Gereformeerd Kerkboek, de Evangelische Liedbundel (EL), de bundel Opwekkingsliederen (Opw.) en het Liedboek voor de Kerken (LvdK).

Gebed

Here God, we mochten zingen dat U een eeuwig Koning bent. Wat is het heerlijk dat U alle macht heeft in de hemel en op de aarde. Dank U wel, dat U een Koning bent, Die het goede voorheeft met Zijn onderdanen. U houdt van ons. We mogen bij U, Die zo hoog woont, ons hart uitstorten. U weet hoe wij op onze stoel zitten: thuis bij de radio of hier in de kerk. U weet wat er in ons omgaat aan zorg en zegen. U weet of we gezond zijn of ziek; of we in geloof leven of twijfelen. Misschien kennen we U niet. U weet of we financiële problemen kennen, misschien moeten we elke eurocent omdraaien. Misschien gaat het goed met ons. U weet hoe het staat met onze relaties. Kunnen we genieten van de mensen om ons heen? Misschien is er gebrokenheid en eenzaamheid; misschien heeft de dood scheiding gemaakt. Wilt U door Uw Heilige Geest geven wat we nodig hebben? Wilt U ons zegenen in het zingen en in het luisteren? Wilt U ook geven wat we nodig hebben bij het spreken? Maak ons in staat met ons hart te luisteren en met ons hart te spreken. Here, we beseffen dat het bijzonder is dat we bij U een plekje hebben. We zijn maar zwakke, zondige mensen uit onszelf. Dank U wel, dat we mogen leven uit genade en van vergeving, dankzij onze Here Jezus Christus. In Hem hebben we alles: vergeving en vernieuwing. Hem zij de lof! Halleluja! Amen.

Schriftlezing: Marcus 12: 38-44

Tijdens zijn onderricht zei hij: 'Pas op voor de schriftgeleerden die zo graag in dure gewaden rondlopen en eerbiedig begroet willen worden op het marktplein, en een ereplaats willen in de synagogen en bij feestmaaltijden: ze verslinden de huizen van de weduwen en zeggen voor de schijn lange gebeden op. Over hen zal strenger worden geoordeeld dan over anderen!’ Hij ging tegenover de offerkist zitten en keek hoe de mensen er geld in wierpen. Veel rijken gooiden veel geld in de kist. Er kwam ook een arme weduwe, die er twee muntjes in gooide, ter waarde van niet meer dan een quadrans. Hij riep zijn leerlingen bij zich en zei tegen hen: 'Ik verzeker jullie: deze arme weduwe heeft meer in de offerkist gedaan dan alle anderen die er geld in hebben gegooid; want die hebben gegeven van hun overvloed, maar zij heeft van haar armoede alles gegeven wat ze had, haar hele levensonderhoud.’

Thema van de preek: Geven met je hart!

Preek

Gemeente van onze Here Jezus Christus, afgelopen week ruimde ik het oud papier op. We dumpen dat naast onze wasmachine op een stapel. Als het daar vol is halen we dozen bij de supermarkt, gooien het papier er in en brengen het weg. Soms valt er weleens een acceptgirokaart uit. Ik voel me dan wat schuldig en onzeker. Ik dacht: Eigenlijk is het wel een goed doel; waarom is dit niet in het laatje terecht gekomen met al die andere acceptgirokaarten, waar we wel wat op invullen? Het is soms moeilijk te bepalen waar je iets aan geven wilt. Als je dan zo’n kaart invult, wat voor bedrag vul je dan in? Dat kan ook moeilijk zijn. Ik had het ook, toen het verzoek kwam om iets over te maken voor de kerkbouw. Hoeveel maak je dan over en hoeveel zeg je toe?

Geven is niet altijd zo simpel! Het is de Here Jezus, Die in de laatste week van Zijn leven, over 'geven’ spreekt in de tempel. Over publiek heeft Hij niet te klagen. Lucas weet dat er ’s morgens vroeg al veel mensen op pad gaan om naar Jezus te luisteren. Deze mensen hebben behoefte aan een stevige leider. Ze hebben behoefte aan houvast en richting in hun leven. Want net als tegenwoordig, is het leven hard. Mensen voelen zich onzeker en onrustig.

Er was keuze genoeg. Er waren zogenaamde wetgeleerden, die zich opwierpen als de leiders van het volk. Ze waren autoriteiten op religieus gebied. Ook oefenden ze politieke invloed uit. Bij ons moet je zijn… Sinds drie jaar is er ook een andere speler in het veld: Jezus van Nazareth. De mensen komen naar de tempel om te kijken hoe het nu is met die Jezus. Wat is dat voor een leider? Wat wil Hij? Is Hij betrouwbaar? Je wilt toch dat een leider betrouwbaar is?

Zoals 700.000 andere Nederlanders vulde ik afgelopen week, achter de computer, het 'Kieskompas’ in, om te kijken welke partij het best bij mij past. Je moet dan heel veel vragen beantwoorden en uiteindelijk krijg je dan fotootjes van alle lijsttrekkers. Je moet dan aanklikken: betrouwbaar of onbetrouwbaar, bekwaam of onbekwaam… Is Wouter Bos betrouwbaar of onbetrouwbaar? Is premier Balkenende betrouwbaar of onbetrouwbaar? Je moet het aanklikken. Als de Here Jezus achter de computer zou zitten en Hij zou het hoofd van één van die wetgeleerden zien, zou Hij aanklikken: onbetrouwbaar. Jezus zegt dan ook: Pas op voor deze mensen. Letterlijk staat er: Wend je van hen af. De buitenkant is wel mooi; ze lopen in prachtige kleren en voorname gewaden; ze zitten bij rijke mensen aan de maaltijden, vlak bij de gastheer. Ook in de synagoge hebben zij de beste plekken.

Maar Jezus ziet hun binnenkant. Jezus weet dat het schijn is. Ze gaan naar de markt, niet om de mensen toe te spreken, maar om door de mensen begroet te worden. Goede morgen, rabbi, goede morgen, rabbi… Zo komen zij in het spotlicht te staan en wordt hun ego gestreeld. Ze zitten graag vooraan, bij voorname mensen aan maaltijden. Ze willen zo onderstrepen hoe belangrijk ze zijn en natuurlijk ook om het lekkerste eten als eerste opgeschept te krijgen. Ook zeggen ze lange gebeden op in het openbaar. Je kunt ze zomaar op de hoeken van de straat horen bidden. Ze lijken heel vroom en godsdienstig.

Maar Jezus weet dat het schijn is. Hun woorden sporen niet met hun daden. Ze eten de huizen van de weduwen op, zegt Jezus, terwijl God in de Thora had gezegd dat voor weduwen en wezen en al die andere mensen die het sociaal gezien moeilijk hebben, goed gezorgd moet worden. Jezus weet uit ervaring hoe moeilijk een weduwe het heeft. Volgens de kerkelijke overlevering is Jozef al op jonge leeftijd gestorven. Zijn moeder, Maria, was dus ook weduwe. Hij kent het van huis uit. Jezus is geen leider, Die af en toe even de wijk ingaat, om campagne te voeren. Nee, Jezus was bijna altijd in de wijk te vinden. Hij was onder de mensen en sprak zo weduwen en weduwnaren. Hij wist hoe moeilijk en pijnlijk hun situatie was.

Daarom vindt Jezus het zo moeilijk om deze mensen te horen spreken en bidden. God houdt niet van schijnheiligheid, van hypocratie, van toneelspelerij. Wij krijgen hier toch ook een vieze smaak van in de mond. Toen ik deze preek maakte, las ik ’s morgens het verhaal van die Amerikaanse dominee, Ted Haggard. Hij verzette zich enorm tegen drugsgebruik en vond dat dit dan ook hard aangepakt moest worden. Hij zei de meest lelijke dingen over homofielen. Nu blijkt dat hij met grote regelmaat een mannelijke prostituee bij zich liet komen. Ook gebruikte hij amfetamines en drugs. Naar zo’n man kan toch niemand meer oprecht luisteren. Je kunt toch niet geloven dat hij meent wat hij zegt.

Jezus zegt dat de schriftgeleerden en wetgeleerden van die tijd geoordeeld zullen worden; Ik zie dwars door hen heen, maar Mijn Vader in de hemel ook. Over hen zal strenger worden geoordeeld dan over anderen. Hij zegt ook: Met de maat waarmee je zelf meet, zul je gemeten worden. Als je veel gegeven is, zal er veel van je gevraagd worden. We zongen met psalm 146: Wees en weduwe en ontheemde, doet God wonen op Zijn erf. Maar bozen leidt Hij in het verderf.
Jezus zegt: Mensen, Ik ben anders. Pas op voor die wetgeleerden; wend je van hen af en keer je naar Mij.

Om te laten zien hoe anders Jezus is, wijst Hij in de tempel op een weduwe. Hoe kun je nu weten dat ze weduwe is? Je had 'weduwedracht’, zoals je dat bij sommige klederdracht ook wel ziet. Mensen zagen aan de kleding dat iemand een weduwe was. Jezus ziet haar bij de offerkist. Er stonden al 800 jaar offerkisten in de tempel. Ze waren er neergezet door koning Joas. In die tijd was er geen onderhoud aan de tempel gepleegd. De tempel moest gerenoveerd worden en dus moest er geld komen. Ze bedachten daar offerkisten voor. Er werden twee offerkisten in de tempel neergezet. In één kist moest een verplicht bedrag, een vast vrijwillige bijdrage zouden we vandaag zeggen, in de tweede kist mocht je zelf kiezen wat je erin deed. In 2 Koningen staat: Het geld, dat een ieder naar de drang van zijn hart, naar het huis van de Heer brengt. Daar mocht je in doen wat je hart je ingaf.

In de tijd van de Here Jezus staan die offerkisten er nog steeds. Maar er staan er geen twee, maar dertien. Ze vallen op, want ze hebben de vorm van een trompet, een bazuin, een sjofar. Ze worden dan ook wel de 'dertien bazuinen’ genoemd. Ze hadden precies bepaald wat in iedere bazuin moest komen. De dertiende Bazuin was voor het geven van je hart; je mocht zelf kiezen wat je hier indeed. Je zou kunnen zeggen: een vrijwillige bijdrage, zonder een nader te bepalen doel.

Rond die offerkisten waren priesters, want er werd telkens opgeschreven wat er gegeven werd. Er werd een soort boekhouding gemaakt. Men zei dat ook hardop gezegd werd wat er gegeven werd.
Je snapt wel, dat de mensen dat interessant vonden. Kijk eens: Buurvrouw Pieters geeft wel 250 euro… Dat had ik nooit gedacht. Geeft Karel maar 10 euro?, maar die verdient toch boven modaal? 5000 euro, roept de priester, van wie zou dat toch zijn? Dit is natuurlijk van bankdirecteur van Dijk. Ja, die kan het doen…

Wij, broeders en zusters, zijn geïnteresseerd in bedragen, maar Jezus kijkt anders. Jezus kijkt niet hoeveel mensen geven, maar Hij kijkt hóe mensen geven! Jezus kijkt naar de gezindheid van het hart: met welke intentie geven ze? Jezus ging tegenover de offerkist zitten en keek hoe de mensen er geld in wierpen. Hij ziet dan ook een weduwe verschijnen. Zij gooit er twee kopermuntjes in. Vandaag zouden we zeggen: twee eurocenten. Maar Jezus zegt tegen Zijn leerlingen: Ik verzeker jullie, deze arme weduwe heeft meer in de offerkist gedaan dan alle anderen die er geld in hebben gegooid. Deze hebben gegeven van hun overvloed, maar zij heeft van haar armoede alles gegeven wat ze had: haar hele levensonderhoud. Letterlijk staat er: haar hele 'bios’, haar hele leven.

Twee muntjes gooit zij er in… Aan mijn bureau dacht ik: Ik zou het anders gedaan hebben. Ik zou er zelf één gehouden hebben en de ander in de kist hebben gedaan. Er was een meisje, dat naar de club van de kerk ging. Ze kreeg twee euro van haar moeder. Haar moeder had gezegd: De éne euro is voor een ijsje en de andere euro is voor het zendingsproject. Toen het meisje thuis kwam likte ze aan het laatste restje van haar ijsje. Ze zei: Mam, er is iets ergs gebeurd. Het ging niet helemaal goed. Ik had twee euro in mijn hand en toen rolde er opeens één euro uit en viel precies in zo’n straatroostertje. Moeder vroeg verbaasd: Je hebt wel een ijsje gekocht. Ja, zei het meisje, mijn euro zat nog in mijn hand, maar die van de Here God is er uit gerold.

Kijk, zo zit ons hart van nature in elkaar. We kiezen eerst voor ons zelf en als we wat over hebben komt de ander in beeld. Van die weduwe kunnen we leren wat offeren is. Offeren is niet geven van wat je over hebt, maar het betekent dat je geeft wat je eigenlijk niet kunt missen. Als ik naar die weduwe kijk, vraag ik mezelf af: Hoe vaak offer ik nu eigenlijk echt? Hoe vaak offer jij, offert u echt? Die weduwe geeft met haar hart. Waarom geeft ze nu alles wat ze heeft in haar offerkist? Zou het niet kunnen zijn dat ze God boven alles lief heeft gekregen?

In de tempel werden offers gebracht tot verzoening van zonden. Ze wist dat ze daarom thuis mocht zijn bij God. Ze hoorde er zingen over 'de liefde, die ons verstand te boven gaat’ en over God, Die de Redder is van de armen; over Hem, Die de Vader is van het verweesde kind en bij wie een vrouw in haar vereenzaamd leven bescherming vindt… Ze kende de psalm, die zegt: God zorgt voor de musjes op het tempelplein. Zou ik dan ook niet voor jullie zorgen? In vertrouwen op Gods zorg, geeft ze alles wat ze heeft: haar hele leven, haar 'bios’. Alles vertrouwt ze toe aan God.

De Here Jezus wijst op deze vrouw en maakt zo indirect duidelijk: Ik ben anders dan deze wetgeleerden, Ik ben een andere Leider. Hij stelt deze vrouw tot voorbeeld en er is niemand die zegt: Ja, maar Heer, U doet toch Zelf anders? Nee, ze kenden de Here Jezus en wisten dat Judas penningmeester was. Als er geld was, werd het uitgedeeld aan de armen. Ze geeft haar hele leven. En Jezus heeft gedaan wat die vrouw heeft gedaan: Hij heeft Zijn leven gegeven. Ik ben gekomen om Mijn leven te geven als losprijs voor velen, heeft Jezus gezegd op weg naar Jeruzalem. En Jezus heeft Zijn hele leven gegeven. Paulus zou zeggen: Tenslotte kent u de liefde, die de Here Jezus Christus ons gegeven heeft; Hij was rijk, maar is omwille van u arm geworden, opdat u door Zijn armoede rijk zou worden. Jezus heeft Zichzelf aan het kruis gegeven, om alle egoïsme, alle schijnheiligheid en alle zonden van de mensen te dragen. Hij heeft Zijn leven als losprijs gegeven om ons rijk te maken. Als je Jezus kent, ben je rijk! In Hem zijn alle schatten van wijsheid en rijkdom verborgen. Dan word je een ander mens! De Heilige Geest stort de liefde in je hart uit en dan wordt het anders.

Er ging eens een man op zakenreis. Hij vertelde aan zijn dominee dat hij op reis ging naar een Aziatisch land. De dominee zei: Als je terug bent wil ik graag verslag horen, want ik wil ook dat je op het zendingsveld gaat kijken. Zo werd afgesproken! Hij deed zaken in de metropool, ging vervolgens naar het platteland en werd door de zendeling rondgeleid. Daar kreeg hij de schrik van zijn leven. Hij zag een ploeg en voor die ploeg liepen een vader en zijn zoon. Hij zei: Hoe kan dat? Ja, zei de zendeling, die horen bij onze kerk. Toen onze kerk werd gebouwd, wilden zij ook iets geven. Ze hadden geen geld en daarom hebben ze de enige os die ze hadden verkocht. Ze wilden dit jaar zelf voor de ploeg lopen. De man keek, zag de brandende zon, zag vader en zoon zwoegen en zei: Dat moet toch een geweldig groot offer voor hen zijn geweest. Nou, zei de zendeling, zelf zien ze het anders. Ze waren juist blij dat ze iets te verkopen hadden. Ze waren blij met de opbrengst van de os omdat ze zo geld voor de bouw van de kerk konden geven. Toen de man verslag uitbracht bij zijn dominee, zei hij: Van nu aan ga ik twee keer zoveel weggeven. Ik heb nooit geweten wat offeren is, maar die eenvoudige boer heeft het mij geleerd. Offeren is geven van wat je eigenlijk niet kunt missen!

Maar moet ik dan alles geven wat ik heb? Als ik steeds maar blijf geven, hou ik toch niets over? Krijg ik dan zelf geen armoede? Broeders en zusters, geven met je hart gaat niet alleen over geld. Je hebt veel meer te geven. Alles geven hoeft ook niet. Als Paulus vertelt, dat Jezus arm is geworden om ons rijk te maken, dan doet hij dat met het oog op een collecte, die hij houdt voor de gemeente in Jeruzalem. Hij zegt dan tegen die Corinthiërs: Als u bereid bent mee te doen, wordt niet verwacht dat u geeft wat u niet heeft, maar dat u geeft van wat u heeft. Het is niet de bedoeling dat u door anderen te helpen, zelf in de moeilijkheden raakt. Er mag evenwicht zijn. Dat evenwicht vind je als het goed is met je hart. Als het met je hart goed zit, komt het met de bedragen ook wel in orde.

In ieder hart schuilt een wetgeleerde. Je wilt plusjes verdienen in Gods agenda. Zo zit een mens in elkaar. Als ik maar een goed bedrag invul en de hoogte van het bedrag is goed, dan zal het wel goed zijn bij God. Maar zo kun je niet scoren bij God. Er is maar één manier om gered te worden en dat is zien op Jezus Christus, Die gekruisigd en weer opgestaan is. Geven doe je uit dankbaarheid.

Jezus keek in de tempel dwars door mensen heen. Hij zag de hunkering van mensen naar leiderschap. Ze waren als schapen zonder herder. Hij zag de schijnheiligheid van de wetgeleerden. Hij zag het geloof en het vertrouwen van God op die weduwe. Vandaag ziet Hij jou zitten, thuis en hier in de kerk. Hij kijkt dwars door je heen. Ik vraag je: Wat ziet Jezus? Wat ziet Hij in jouw hart? Ziet Hij geloof of ongeloof? Ziet Hij liefde of egoïsme? Ziet Hij vertrouwen op Hem of vertrouwen op andere dingen? Het antwoord is aan jou, maar ik vraag je wel: Wees eerlijk! Als het niet goed is, vraag dan vergeving. Bid om vernieuwing en om de kracht van de Heilige Geest. Ja, bid, of je in de kracht van de Heilige Geest, je hele leven, je hele 'bios’ aan Jezus mag geven. Laat Hij Heer zijn van heel je leven. Laat Hij je Leider zijn en laat Hij ook wat te zeggen hebben over je portemonnee. Amen.

Gebed

Here, onze God, laten we thuis mogen zijn bij U, zoals die weduwe. We mogen beseffen dat er geen offers meer gebracht hoeven te worden, omdat de Here Jezus Zich ten offer heeft gegeven voor onze zonden. Dankzij Hem is de weg naar U weer vrij. Leer ons te vertrouwen op U met heel ons leven, met heel onze ziel, heel ons verstand en met alle kracht. Laten we ons afhankelijk mogen weten van U. Wij bidden U voor de schijnheiligheid, die in onszelf te vinden is. Wilt U het ons vergeven en wilt U ons ervan af helpen? Help ons om te offeren en te geven met ons hart. Dank U wel, dat we veel uit Uw hand mogen ontvangen. We mogen warmte, liefde en woorden geven; we mogen gaven en talenten uitdelen. Dank Heer, voor zoveel creativiteit, die U in de schepping hebt gelegd.

We bidden U voor de verkiezingen van de komende week. Geef dat alle politieke leiders betrouwbaar mogen blijken te zijn. Laat ze Uw Woord ook waar mogen maken, als ze taken krijgen toebedeeld en als ze gekozen worden. We willen U bidden of alles in goede orde mag geschieden.

We bidden voor hen die het moeilijk hebben in deze maatschappij. Voor mensen die elke week tekort komen. We bidden voor de arme kant van Zeewolde en voor de arme kant van Nederland. Heer, erbarm U. Geef dat er recht en gerechtigheid mag plaatsvinden ook vanuit de politiek. Draag en help deze mensen, Here.

We bidden voor gebieden waar armoede is in deze wereld, waar mensen sterven van de honger. Wilt U al het werk van barmhartigheid zegenen? We denken hierbij ook aan het werk van de Wilde Ganzen.

We bidden voor hen, die alleen zijn komen te staan: de weduwen en weduwnaren. U weet van gemis en tranen die nooit opdrogen. U weet van kostbare, maar misschien ook van moeilijke herinneringen…
U weet hoe moeilijk het is om alleen door het leven te gaan. Mogen zij Uw kracht van dag tot dag ervaren? Mogen ze zich gedragen weten? Geef dat niemand zich in Uw gemeente eenzaam voelt.

We bidden voor Uw volk Israël en voor de vrede van Jeruzalem. Wilt U de bedekking van de ogen afnemen, zodat velen in Jezus nog de Messias zullen herkennen. We bidden U om een goede zondag. We danken U, dat we U mogen loven en prijzen omdat U goed bent tot in eeuwigheid. Halleluja! Amen.

Leefregels:

- Ik ben je Redder en Bevrijder, je hoeft daarom van niets of niemand slaaf te zijn.
Gedraag je dan ook niet als slaaf van geld, van seks, je vrienden, van muziek of sport. Niets van dat alles is zo belangrijk dat het je leven kan vullen.

- Je zult de gevolgen merken, als je het leven niet bij Mij zoekt, maar mensen of dingen vereert. Je zult Mijn liefde proeven, steeds opnieuw, als je bij Mij blijft.

- Zeg maar niet te snel: God wil het zo en vloek niet; dan misbruik je Mij.

- Zes dagen werken is genoeg; Ik geef je ook een dag om tot rust te komen, jezelf te zijn, op te ademen. Dat geldt niet alleen voor jou, maar ook voor de mensen om je heen. Niemand hoeft aldoor te werken.

- Heb respect voor je vader en je moeder; zij hebben jou het leven gegeven. Je hoeft ze niet blindelings te gehoorzamen, maar vergeet ze niet.

- Je zult niet doden. Dat betekent ook dat je de mensen het licht gunt in de ogen en niet leeft vanuit haat of kwaadaardigheid.

- Je zult niet echtbreken; relaties zijn er om iets te laten zien van Mijn trouw voor jullie. Ga er zorgvuldig mee om en wees betrouwbaar.

- Steel niet. Wat jij wilt dat jou de mensen doen, doe hen net zo.

- Lieg niet, maar wees betrouwbaar ook als je praat over die ander terwijl die ander niet in de buurt is.

- Gun een ander zijn spullen en wees jaloers, ook niet op de relaties van een ander. Wees blij met wat jezelf hebt gekregen!

De Here Jezus heeft ons geleerd: De liefde is de vervulling van dit alles!